Apartman ve sitelerdeki sığınaklar 2026'da nasıl kontrol edilecek?

2025 değişikliği neleri yeniden düzenledi?

Sığınak Yönetmeliği'nde 7 Kasım 2025'te yapılan değişiklik, sığınakların inşa şartlarını, barışta başka amaçla kullanımını ve mevcut sığınakların kontrolünü yeniden düzenledi. Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'nin 7 Kasım 2025 tarihli nüshasında (sayı 33070) yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (değişiklik yönetmeliği m.16). Değişiklik yönetmeliği 6, 7, 8, 10, 12, 15, 16 ve 19. maddeleri ve geçici 2. maddeyi yeniden yazdı; 5, 14, 17 ve 23. maddelerde bazı hükümleri değiştirdi ya da kaldırdı; geçici 3. ve 4. maddeleri ve yönetmeliğin ekini ekledi (değişiklik yönetmeliği m.1-15). Sığınak Yönetmeliği'nin 16. maddesine göre sığınaklarda bulundurulacak malzemeleri ve sığınak amirlerinin görevlerini Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı belirler. Bu rehberde bina yönetimini doğrudan ilgilendiren hükümleri anlatıyoruz. Binadaki diğer periyodik kontroller için apartman ve site yıllık kontrol takvimi rehberine bakabilirsiniz.

İdare sığınakları ne zamana kadar kontrol edecek?

İlgili idare, eski şartlara göre sığınak yapımı zorunlu olan apartman, site ve iş merkezlerindeki sığınakları en geç 7 Kasım 2026'ya kadar kontrol etmekle yükümlüdür (Sığınak Yönetmeliği geçici m.4). Son tarih, geçici 4. maddenin yürürlüğe girdiği 7 Kasım 2025'ten hesaplanır. Kontrolde Sığınak Kontrol Formu Örneği (EK-1) kullanılır. Formun dayanağı, Resmî Gazete'nin 7 Kasım 2025 tarihli nüshasında (sayı 33070) yayımlanan değişiklik yönetmeliğiyle eklenen geçici 4. maddedir. Formun içeriğini bu rehberi hazırlarken okumadık; formda hangi bilgilerin sorulduğunu bu yüzden yazmıyoruz. Yönetmelik kontrolü ilgili idareye verir; kontrol tarihinin binaya nasıl ve ne kadar önce bildirileceğine dair bir hüküm bulamadık. Kamuya ait resmî binalar ile kamusal hizmet yürüten özel eğitim ve özel sağlık binaları için ayrı bir kural vardır; aşağıdaki sorularda yer veriyoruz.

Kontrolde eksik çıkarsa ne olur?

Kontrolde belirlenen yapısal olmayan eksikleri gidermek ve sığınağı kullanıma hazır hâle getirmek için bina yönetimine, eksiğin niteliğine göre en fazla bir yıl süre verilir (Sığınak Yönetmeliği geçici m.4). Süre dolduğunda ne olacağını geçici 4. madde şöyle yazar:

"Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmediğinin ilgili idarece belirlenmesi durumunda bu eksiklikler 14 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanmak suretiyle giderilir." (Sığınak Yönetmeliği geçici m.4)

Sığınak Yönetmeliği'nin 14. maddesi, hükümlere uyulmadığı tespit edildiğinde izlenecek yolu şöyle düzenler: ilgili idare İmar Kanunu'nun 32. maddesi kapsamında tebligat yapar; malik, müteahhit ya da yönetici aykırılığı en geç bir ay içinde giderir. Süresinde giderilmezse aykırılığı idare giderir ve bedeli İmar Kanunu'na göre ilgililerden tahsil edilir. Yönetmeliğe uymayan yapı ilgilileri hakkında ayrıca İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre işlem yapılır (m.20).

Sığınak satılabilir ya da kiraya verilebilir mi?

Hayır. Sığınak kat maliklerinin müşterek mülkü olarak tapuya tescil edilir ve Kat Mülkiyeti Kanunu'ndaki ortak alanlardan biri olarak bu hâliyle yönetilir (Sığınak Yönetmeliği m.13). Sığınak Yönetmeliği'nin 13. maddesi şöyle devam eder:

"Bu sığınaklar sığınmak amacı ile olsa dahi bağımsız olarak satılamaz, kiralanamaz, devredilemez ve amacı dışında kullanılamaz." (Sığınak Yönetmeliği m.13)

Yapı kullanma izni verilmiş yapılarda sığınak olarak ayrılmış bölümde Sığınak Yönetmeliği'ne aykırı değişiklik yapılamaz (m.14).

Sığınak barışta başka amaçla kullanılabilir mi?

Evet, ancak yalnız kat malikleri kurulunun beşte dört kararıyla ve sığınağın işlevini engelleyen hiçbir imalat yapılmadan kullanılabilir (Sığınak Yönetmeliği m.14/2). 14. maddenin ikinci fıkrası şu şartları arar:

• Kullanım, ortak alanlar kapsamında kalan bir amaç için olur ve 13. maddeye aykırı olamaz.
• Bina ya da tesisin işletme veya kullanma bütünlüğü bozulmaz.
• Sığınağın fonksiyon ve kullanımını engelleyen geçici ya da kalıcı hiçbir imalat yapılmaz.
• Sığınak, gerektiği anda sığınak olarak kullanılabilmesi için yönetmelikteki özelliklerini kaybetmez.

Sığınak Yönetmeliği m.14/2'nin metnine göre Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirimi ilgili idare yapar. Kurul kararının idareye hangi yolla iletileceğine dair ayrı bir hüküm bulamadık.

Sığınakta yangın sistemi gerekir mi?

Binada algılama, uyarı ve söndürme sistemi zorunluysa evet; bu sistemler sığınakta da kurulur (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik m.59/1). 100 metrekareden büyük sığınaklarda ayrıca duman tahliye sistemi ve en az iki çıkış mecburidir (m.59/1). Sığınağa yanıcı madde atılamaz ve depolanamaz; sığınağın belirli aralıklarla temizlenmesini bina sahibi veya yöneticisi sağlar (m.53/2). Sığınak Yönetmeliği'nin inşa şartları arasında da sığınağın içinde yangın söndürme cihazları ve asgari sağlık ekipmanları bulunan bir ilk yardım dolabı yer alır (m.8/1-a).

Yeni yapılarda sığınak her zaman zorunlu mu?

Hayır. Sığınak Yönetmeliği'nin 2025'te yeniden yazılan 7. maddesine göre serpinti sığınağı, maddede sayılan istisnalar dışında her türlü tesis ve binada yapılır. İstisnaya giren yapıların onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde sığınak yapma zorunluluğu aranmaz. Apartman, site ve iş merkezlerini ilgilendiren istisnalar şunlardır:

• 10'dan az bağımsız bölümü olan, yalnız konut kullanımlı yapılar.
• Emsal hesabına konu alanı 1500 m²'den az olan konut dışı kullanımlı yapılar ile 1000 m²'den az olan resmî binalar.
• Konutla birlikte konut dışı kullanımı da olan yapılardan, konut bağımsız bölüm sayısı 10'dan az ve binanın tamamının emsal hesabına konu alanı 1500 m²'den az olanlar.

Sığınak Yönetmeliği'nin 7. maddesi, maddedeki sınırlar içinde kalan konaklama, bakım ve sanayi tesisleri ile tarım yapıları, yerüstü otoparklar, depolar ve bazı spor tesisleri gibi yapılar için de istisna sayar. Bir imar parselinde birden fazla bina varsa sığınak hesabı her bina için ayrı yapılır; toplam ihtiyacı karşılamak şartıyla parselde ortak bir ya da birden fazla sığınak yapılabilir (m.7). Konutlarda otopark, yönetmeliğin zorunlu tuttuğu sığınak ihtiyacını karşılıyor ve sığınak niteliğinde inşa edilmişse ayrıca sığınak yeri aranmaz; bu durum, ayrılması zorunlu ortak alanların ayrıca ayrılması zorunluluğunu kaldırmaz (m.14). İdarenin 2026'daki kontrolü ise 7 Kasım 2025'ten önce yürürlükte olan şartlara göre sığınak yapımı zorunlu olan binaları kapsar (geçici m.4).

Bina yönetimi kontrolden önce neleri hazırlayabilir?

Bina yönetimi, idarenin kontrolünden önce Sığınak Yönetmeliği'nin ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in açıkça yazdığı yükümlülükleri gözden geçirebilir. Aşağıdaki liste resmî form değildir; idarenin kontrolde kullandığı form, Sığınak Yönetmeliği EK-1'deki Sığınak Kontrol Formu Örneği'dir.

• Sığınağın onaylı projedeki yerini bulun. Sığınak yeri ruhsat eki mimari projede ayrılır; gerekli bilgiler mimari, statik ve mekanik tesisat projelerine işlenir (Sığınak Yönetmeliği m.14).
• Sığınak başka amaçla kullanılıyorsa kat malikleri kurulunun beşte dört kararının bulunup bulunmadığına ve sığınağın işlevini engelleyen bir imalat yapılıp yapılmadığına bakın (m.14/2).
• Sığınakta yanıcı madde varsa çıkarın ve sığınağın belirli aralıklarla temizlenmesini sağlayın (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik m.53/2).
• Havalandırma tesisatının rutin bakımını yaptırın ve filtre gibi malzemenin hazır bekletildiğini kontrol edin; bu işler tesis ya da bina yöneticisinin sorumluluğundadır (Sığınak Yönetmeliği m.8/1-ç).
• Elektronik haberleşme donanımının yıllık testinin yapılıp yapılmadığına bakın; donanım yılda bir test edilir (m.8/1-ç).

Tam kademede sığınağı yıllık bakım ve kontrol takvimine alır, yapıyı yerinde inceleriz; bu incelemede bünyemizdeki mimarlar sığınağın onaylı projedeki yerini ve sınırlarını bugünkü kullanımıyla karşılaştırır. Sonradan yapılmış imalatları kontrolden önce kat maliklerine yazılı olarak bildiririz.

Sık sorulanlar

Yapısal olmayan eksiklere verilen en fazla bir yıllık süre yapısal eksiklere de uygulanır mı?

Sığınak Yönetmeliği'nin geçici 4. maddesi en fazla bir yıllık süreyi yalnız yapısal olmayan eksikler için öngörür. Yapısal eksiklerde nasıl bir süre verileceğini yazmaz; bu konuda açık bir hüküm bulamadık.

Kamu binalarına da yapısal olmayan eksikler için bir yıla kadar süre tanınıyor mu?

Hayır. Kamuya ait resmî binalar ile kamusal hizmet yürüten özel eğitim ve özel sağlık binalarındaki sığınakların eksikleri derhal giderilir (Sığınak Yönetmeliği geçici m.4). Kullanıma hazır sığınak listesi ve kapasite bilgileri de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına iletilir.

Sığınağın bakım giderini kim karşılar?

Sığınağın yapım ve bakım giderlerini, sığınağın bulunduğu tesis ve yapıların malik ve idareleri karşılar (Sığınak Yönetmeliği m.9). Havalandırma tesisatının rutin bakımını yaptırmak ise tesis ya da bina yöneticisinin sorumluluğundadır (m.8/1-ç).

Kaynaklar

1. Sığınak Yönetmeliği, m.7, m.8/1-a, m.8/1-ç, m.9, m.13, m.14, m.16, m.20, geçici m.4 (okunma: 22 Eylül 2026)
2. Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 7.11.2025, sayı 33070, m.1-17; EK-1'deki Sığınak Kontrol Formu Örneği'nin içeriği okunmadı (okunma: 22 Eylül 2026)
3. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, m.53/2, m.59/1 (okunma: 17 Eylül 2026)
4. 3194 sayılı İmar Kanunu, m.32, m.42; Sığınak Yönetmeliği m.14 ve m.20'nin yollamasıyla (okunma: 17 Eylül 2026)
5. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m.4; Sığınak Yönetmeliği m.13'ün yollamasıyla (okunma: 17 Eylül 2026)

Hazırlayan: CT Site Yönetimi. Bu sayfada mevzuatın genel çerçevesini anlattık; somut bir uyuşmazlıkta avukata danışmanız gerekir.